Bahagi 2: Akala ko tahimik na pagkatapos ng hatian, pero nang makita ko ang lumang notebook ni Mama, doon ko naintindihan ang lahat ng sakripisyo niya para sa amin.<\/p>\n
Hawak ko pa rin ang resibo nung pumasok si Mama sa kwarto. Nagulat siya nang makita niya akong nakatayo sa harap ng aparador.<\/p>\n
\u201cJessa, anong ginagawa mo diyan?\u201d tanong niya, medyo kinakabahan.<\/p>\n
Pinakita ko sa kanya ang resibo. \u201cMa, \u20b1350 lang pala itong hipon?\u201d<\/p>\n
Kinuha niya agad ang envelope at ibinalik sa ibabaw ng aparador. \u201cWala iyon. Kalimutan mo na.\u201d<\/p>\n
Pero hindi ko makalimutan. Alas singko y medya pa lang ng umaga pumunta na siya sa palengke sa Blumentritt. Alam kong doon pinakamura ang isda at hipon kapag maaga. Pinipili niya iyong mga huling latag na medyo maliliit pero sariwa pa rin, para makatawad siya sa tindera.<\/p>\n
Naalala ko tuloy ang notebook niya.<\/p>\n
Maliit na notebook na may bulaklak sa pabalat. Lagi niyang dala iyon sa palengke. Doon niya sinusulat lahat ng gastos. Minsan nakikita kong sinusulat niya habang nakaupo sa lumang sofa namin na bitak-bitak na ang balat.<\/p>\n
Binuksan ko iyon dati nang hindi sinasadya. Nandoon ang lahat. Pension ni Papa na \u20b115,000, padala ni Kuya Carlo na \u20b15,000 minsan, listahan ng bayad sa kuryente, tubig, at pati baon ng pamangkin ko.<\/p>\n
Noong gabing iyon, habang lahat ay nasa kwarto na, tahimik na kumakain si Papa ng tirang pandesal sa kusina. Lumapit ako.<\/p>\n
\u201cPa, totoo ba talagang hahatiin niyo na?\u201d<\/p>\n
Tiningnan niya ako. \u201cJessa, hindi ko ginagawa ito dahil galit ako. Ginagawa ko ito dahil pagod na ang Mama mo.\u201d<\/p>\n
Sabi niya, tatlumpung taon nang nagtitipid si Mama. Tatlumpung taon na hindi bumibili ng bagong damit para sa sarili. Ang mga damit niya puro bigay lang ni Ate Ana o galing sa ukay.<\/p>\n
\u201cKita mo ba ang mga kamay ng Mama mo?\u201d tanong ni Papa.<\/p>\n
Tumango ako. Hindi ko makakalimutan iyon. Basag-basag at tuyot.<\/p>\n
\u201cKada gabi naglalagay siya ng petroleum jelly para lang hindi dumugo. Pero kinaumagahan, maglalaba ulit siya.\u201d<\/p>\n
Doon ako napaiyak. Hindi dahil sa awa lang. Dahil sa hiya. Ako na bunso, minsan nagrereklamo pa ako kapag walang ulam. Hindi ko nakikita ang lahat ng iyon.<\/p>\n
Kinabukasan, mas naging agresibo si Ate Liza.<\/p>\n
Hindi na siya nagkunwaring mabait. Diretso niyang sinabi sa harap ng lahat habang nag-aalmusal kami ng lugaw.<\/p>\n
\u201cMa, Pa, hindi naman sa nagrereklamo ako. Pero kung iisipin, kami ni Carlo ang may anak. Mas kailangan namin ng mas malaking espasyo kaysa kay Miguel.\u201d<\/p>\n
Si Kuya Miguel napayuko. Si Ate Ana naman halatang nasaktan pero hindi nagsalita.<\/p>\n
Sumagot si Papa nang kalmado pa rin. \u201cCarlo, Miguel, kayo ang magdesisyon. Pero ang desisyon ko ay desisyon ko.\u201d<\/p>\n
Biglang tumayo si Ate Liza. \u201cPa, sa pamilya namin sa Makati, hindi ganyan. Pinag-uusapan muna bago gumastos ang matatanda. Iyon ang respeto.\u201d<\/p>\n
Doon na hindi nakapagpigil si Mama. Mahinang boses lang pero malinaw.<\/p>\n
\u201cLiza, itong perang pinambili ko ng hipon, galing sa ipon ko sa pagtitinda ng kakanin noong nakaraang buwan. Hindi ko ginalaw ang pension ni Papa.\u201d<\/p>\n
Nagulat kaming lahat. Hindi namin alam na nagtitinda pa pala si Mama ng kakanin sa kanto tuwing umaga kasama si Aling Nena.<\/p>\n
\u201cAkala niyo ba wala akong ginagawa?\u201d dagdag ni Mama, nanginginig ang boses.<\/p>\n
Doon ko lang nalaman. Tuwing alas kwatro ng umaga, gumigising si Mama para magluto ng puto at kutsinta. Dinadala niya sa may barangay hall. Kumikita siya ng \u20b1100 hanggang \u20b1200 sa isang araw. Iniipon niya iyon para lang minsan makabili siya ng masarap na ulam para sa amin.<\/p>\n
Si Ate Liza natahimik sandali pero bumalik ulit ang tapang.<\/p>\n
\u201cMa, hindi naman po iyon ang punto. Ang punto ay dapat nagsasabi kayo. Paano kung isipin ng ibang tao na maluho tayo?\u201d<\/p>\n
Nakita kong napakuyom ng kamao si Kuya Carlo. Sa wakas ay nagsalita siya.<\/p>\n
\u201cLiza, tama na.\u201d<\/p>\n
Pero hindi pa doon natapos. Noong hapon, kinausap ako ni Ate Ana nang palihim sa may likod ng bahay kung saan kami naglalaba.<\/p>\n
\u201cJessa, alam mo ba, matagal nang sinasabi ni Ate Liza na ibenta na lang daw ang bahay sa Antipolo at Novaliches para makabili sila ng condo sa BGC malapit sa pamilya niya?\u201d<\/p>\n
Nagulat ako. Ibig sabihin, hindi talaga issue ang laki ng bahay. Ang gusto ni Ate Liza ay pera. Gusto niyang ibenta ang mana para makalipat sila.<\/p>\n
\u201cSinabi niya iyon kay Miguel minsan nung lasing si Kuya Carlo,\u201d dagdag ni Ate Ana.<\/p>\n
Doon ko naintindihan kung bakit ganoon ang reaksyon ni Papa. Hindi lang tungkol sa hipon. Nakikita na ni Papa ang mas malaking plano.<\/p>\n
Noong gabing iyon, binuksan ko ulit ang lumang notebook ni Mama habang tulog na silang lahat.<\/p>\n
Sa huling pahina, may nakasulat: \u201cPara kay Jessa \u2013 pang-tuition kung kailangan. \u20b150,000.\u201d<\/p>\n
Iyon pala ang ipon niya mula sa kakanin at sa mga barya-baryang natitira sa palengke. Hindi niya ginagastos sa sarili. Para sa akin pala.<\/p>\n
Doon ako tuluyang naiyak nang tahimik sa may kusina, habang amoy pa rin ang piniritong bawang ng ginisang brocolli kagabi.<\/p>\n
Napatingin ako sa lumang mesa na may bitak at karton sa ilalim. Sa lumang sofa na ayaw palitan ni Papa. Sa mga bitak sa kamay ni Mama.<\/p>\n
Nagdesisyon ako ng isang maliit pero mahalagang bagay.<\/p>\n
Hindi ako aalis sa bahay na ito sa Tondo.<\/p>\n
Kahit sabihin ni Papa na mapupunta sa akin ang bahay na ito balang araw, hindi ko hihintayin ang balang araw na iyon. Dito ako titira kasama nila. Aayusin ko ang mga kable na laging nag-short circuit sa kusina. Maghahanap ako ng extra work online para makatulong.<\/p>\n
Kinaumagahan, sinabi ko kay Papa ang desisyon ko.<\/p>\n
\u201cPa, kung hahatiin niyo na ang bahay, dito ako kay Mama at Papa sa Tondo. Hindi ko kayo iiwan.\u201d<\/p>\n
Tiningnan ako ni Papa nang matagal. Sa unang pagkakataon sa loob ng ilang araw, nakita kong medyo lumambot ang mukha niya.<\/p>\n
\u201cHindi mo kailangang gawin iyan, Jessa.\u201d<\/p>\n
\u201cKailangan, Pa. Dahil kung hindi ako ang magbabantay kay Mama, sino?\u201d<\/p>\n
Sa likod namin, nakatayo pala si Mama at narinig ang lahat. Walang salita, lumapit lang siya at niyakap ako nang mahigpit. Amoy pa rin niya ang luya at bawang mula sa kusina.<\/p>\n
At sa unang pagkakataon, hindi ko na nakitang nagkukunwari siyang ngumiti. Totoong ngiti na iyon, kahit may luha.<\/p>\n
Pero habang nagyayakapan kami, dumating si Ate Liza galing sa labas. May dala siyang papel. Mukhang galing sa barangay.<\/p>\n
\u201cPa, Ma, may sasabihin po ako. Tungkol sa titulo ng lupa ng bahay sa Antipolo,\u201d sabi niya.<\/p>\n
At doon ko naramdaman na hindi pa tapos ang laban.<\/p>\n
Salamat sa pagbabasa hanggang dito 🙏 Nasa comments section na ng page ang susunod na bahagi. I-click ang \u201cView all comments\u201d para mabasa ang Bahagi 4 👇📖<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Bahagi 2: Akala ko tahimik na pagkatapos ng hatian, pero nang makita ko ang lumang notebook ni Mama, doon ko naintindihan ang lahat ng sakripisyo niya para sa amin. Hawak… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":519,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-518","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/looklikeboss.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/518","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/looklikeboss.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/looklikeboss.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/looklikeboss.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/looklikeboss.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=518"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/looklikeboss.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/518\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":520,"href":"https:\/\/looklikeboss.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/518\/revisions\/520"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/looklikeboss.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/519"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/looklikeboss.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=518"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/looklikeboss.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=518"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/looklikeboss.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=518"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}